استاد فناوریهای نوین با اشاره به ورود جدی مراکز حوزوی و دانشگاهی به عرصه هوش مصنوعی در پژوهشهای قرآنی گفت: امروز ابزارهای هوش مصنوعی بومی توانستهاند لایههای تازهای از فهم و تفسیر قرآن را آشکار کنند و با تغذیه از منابع اصیل دینی، پاسخهایی دقیقتر و متناسب با فرهنگ اسلامی ارائه دهند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، دکتر میثم محمدحسنی در نشست علمی «ظرفیت هوش مصنوعی در گسترش فرهنگ قرآنی» که در غرفه خبرگزاری حوزه در سی و سومین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم در مصلی تهران با اشاره به تحولات دو سال اخیر در کشور اظهار داشت: جامعه ما در یکی دو سال گذشته بهصورت جدی با پدیده هوش مصنوعی مواجه شده و یکی از مهمترین عرصههای بهرهبرداری از این فناوری، حوزه پژوهشهای قرآنی است.
وی افزود: مراکز حوزوی و آکادمیک با استفاده از زیرساختهای هوش مصنوعی توانستهاند به یافتههای جدیدی در پژوهشهای قرآنی دست پیدا کنند؛ یافتههایی که به گسترش و تعمیق فهم معارف قرآنی کمک کرده و برخی لایههای پنهان را که پیشتر به دلیل پیچیدگیهای پژوهشی کمتر در دسترس بود، آشکار ساخته است.
* عبور از تولید محتوا به تحلیلهای عمیق قرآنی
این استاد فناوریهای نوین با بیان اینکه تلقی عمومی از هوش مصنوعی بیشتر معطوف به تولید صوت، تصویر، متن و ویدئو است، تصریح کرد: آنچه امروز در مراکز پژوهشی قرآنی در حال وقوع است، فراتر از این کاربردهای رایج است. پژوهشگران با بهرهگیری از زبانهای یادگیری ماشین، دادههای گسترده پژوهشهای قرآنی گذشته را به این سامانهها منتقل کردهاند و اکنون از دل این دادهها، تحلیلهای نو و کشف ارتباطات تازهای میان مفاهیم، واژگان و لایههای تفسیری قرآن به دست میآید.
محمدحسنی با اشاره به بازدید اخیر خود از نمایشگاههای مرتبط با این حوزه گفت: خروجیهای ارائهشده نسبت به سال گذشته تفاوتی ملموس داشت. امروز شاهد تحلیلهای دقیقتر در فهم دادههای قرآنی و نیز کشف ارتباط میان مفاهیم و واژگان هستیم که همه اینها با اتکا به ابزارهای هوش مصنوعی محقق شده است.
* نقشآفرینی مراکز حوزوی در توسعه هوش مصنوعی قرآنی
وی با اشاره به فعالیت نهادهای حوزوی در این عرصه خاطرنشان کرد: مرکز مدیریت حوزههای علمیه با راهاندازی ستاد هوش مصنوعی، بهصورت جدی وارد این فضا شده است. همچنین مراکز تخصصی همچون مرکز نور نیز در بخشهای قرآنی ورود تخصصی داشتهاند و این اقدامات نویدبخش افقهای روشنتری در پژوهشهای قرآنی است.
به گفته وی، این روند میتواند توان بشر در فهم لایهها و معارف قرآنی را روزبهروز تقویت کند و زمینهساز آغاز دورهای تازه در مطالعات قرآنی باشد.
* برتری نسخههای بومی در پاسخگویی دینی
محمدحسنی با اشاره به تجربه کار با چتباتهای غربی تصریح کرد: هرچند ابزارهای شناختهشده جهانی ظرفیتهای قابل توجهی دارند، اما در حوزه معارف دینی با کاستیها و خطاهایی مواجهاند. در مقابل، نسخههای بومی که بر اساس فرهنگ ملی و مذهبی ما تربیت شدهاند، این نواقص را بهمراتب کمتر دارند.
وی ادامه داد: این سامانههای داخلی با تغذیه از پایگاههای داده و منابع معتبر دینی، پاسخهایی دقیقتر و کاملتر ارائه میدهند؛ بهگونهای که هم مخاطبان عمومی و هم نخبگان میتوانند در پژوهشهای خود از این چتباتها بهره ببرند.
* توانمندسازی طلاب در بهرهگیری از هوش مصنوعی
این استاد حوزه فناوریهای نوین با اشاره به اقدامات رسانهای در این عرصه گفت: مرکز رسانه حوزه از حدود یک سال پیش آموزش نیروهای خود در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را آغاز کرده و بخشی را در پایگاه اینترنتی خود به معرفی و آموزش این ابزارها اختصاص داده است.
وی افزود: طلاب و علاقهمندان میتوانند در دورههای کوتاهمدت، بهصورت مقدماتی با ابزارهای رایج هوش مصنوعی در حوزه متن، صوت، تصویر و ویدئو آشنا شوند؛ بهویژه در حوزه متن که بخش عمده پژوهشهای طلاب در آن انجام میشود.
محمدحسنی در پایان از برنامهریزی برای برگزاری دورههای آموزشی کوتاهمدت و انتشار محتوای ویدئویی ویژه طلاب و علاقهمندان خبر داد و ابراز امیدواری کرد با توسعه این آموزشها، استفاده هدفمند و مؤثر از هوش مصنوعی در خدمت گسترش فرهنگ و معارف قرآنی بیش از پیش تقویت شود.